قانون مدنی – وکیل۲۳

ماده ۳۰۱ کسی که عمدا یا اشتباها چیزی را که مستحق نبوده است دریافت کند ملزم است آن را به مالک تسلیم کند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۲ اگرکسی که اشتباها خود را مدیون می دانست آن دین را تادیه کند حق دارد از کسی که آن را بدون حق اخذکرده است… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۳ کسی که مالی را من غیرحق دریافت کرده است ضامن عین و منافع آنست اعم از اینکه به عدم استحقاق خود عالم باشد یا… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۴ اگرکسی چیزی را بدون حق دریافت کرده است خود را محق می دانسته لیکن در واقع محق نبوده وآن چیز را فروخته باشد معامله… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۵ در مورد مواد فوق صاحب مال باید از عهده مخارج لازمه که برای نگاهداری آن شده است برآید مگر در صورت علم متصرف به… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۶ اگرکسی اموال غایب یا محجور و امثال آنها را بدون اجازه مالک یاکسی که حق اجازه دارداداره کندبایدحساب زمان تصدی خودرابدهددر صورتی که تحصیل… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۷ امورذیل موجب ضمان قهری است: ۱) غصب وآنچه که درحکم غصب است. ۲) اتلاف. ۳) تسبیب. ۴) استیفاء مبحث اول درغصب جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۸ غصب استیلابرحق غیراست به نحوعدوان اثبات یدبرمال غیر بدون مجوزهم درحکم غصب است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۰۹ هرگاه شخصی مالک راازتصرف درمال خودمانع شودبدون آنکه خوداوتسلط برآن مال پیداکندغاصب محسوب نمی شودلیکن درصورت اتلاف یا تسبیب ضامن خواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۰ اگرکسی که مالی به عاریه یابه ودیعه وامثال آنهادردست او است منکرگرددازتاریخ انکاردرحکم غاصب است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۱ غاصب بایدمال مغصوب راعینابه صاحب آن ردنمایدواگرعین تلف شده باشدبایدمثل یاقیمت آن رابدهدواگربعلت دیگری ردعین ممکن نباشدبایدبدل آن رابدهد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۲ هرگاه مال مغصوب بوده ومثل آن پیدانشودغاصب بایدقیمت حین الاداء را بدهدواگرمثل موجودبوده وازمالیت افتاده باشدبایدآخرین قیمت آن رابدهد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۳ هرگاه کسی درزمین خودبامصالح متعلقه به دیگری بنائی سازد یادرخت غیررابدون اذن مالک درآن زمین غرس کندصاحب مصالح یادرخت می تواندقلع یانزع آن رابخواهدمگراینکه… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۴ اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود غاصب حق مطالبه قیمت زیادی را نخواهد داشت مگراینکه آن زیادتی عین باشدکه در… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۵ غاصب مسئول هرنقص وعیبی است که درزمان تصرف اوبه مال مغصوب واردشده باشدهرچندبه فعل اونباشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۶ اگرکسی مال مغصوب راازغاصب غصب کندآن شخص نیزمثل غاصب سابق ضامن است اگرچه به غاصبیت غاصب اولی جاهل باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۷ مالک می تواندعین ودرصورت تلف شدن عین مثل یاقیمت تمام یاقسمتی ازمال مغصوب راازغاصب اولی یاازهریک ازغاصبین بعدی که بخواهد مطالبه کند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۸ هرگاه مالک رجوع کندبه غاصبی که مال مغصوب دریداوتلف شده است آن شخص حق رجوع به غاصب دیگرنداردولی اگربه غاصب دیگری به غیرآن کسی… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۱۹ اگرمالک تمام یاقسمتی ازمال مغصوب راازیکی ازغاصبین بگیردحق رجوع بقدرماخوذبه غاصبین دیگرندارد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۰ نسبت به منافع مال مغصوب هریک ازغاصبین به اندازه منافع زمان تصرف خودومابعدخودضامن است اگرچه استیفاءمنفعت نکرده باشد لیکن غاصبی که ازعهده منافع زمان… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۱ هرگاه مالک ذمه یکی ازغاصبین رانسبت به مثل یاقیمت مال مغصوب ابراءکندحق رجوع به غاصبین دیگرنخواهدداشت.ولی اگرحق خودرابه یکی ازآنان به نحوی ازانحاءانتقال دهدآن… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۲ ابرای ذمه یکی از غاصبین نسبت به منافع زمان تصرف او، موجب ابرای ذمه دیگران از حصه آن‌ها نخواهد بود. لیکن اگر یکی از… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۳ اگرکسی ملک مغصوب راازغاصب بخردآن کس نیزضامن است و مالک می تواندبرطبق مقررات موادفوق بهریک ازبایع ومشتری رجوع کرده عین ودرصورت تلف شدن آن… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۴ درصورتی که مشتری عالم به غصب باشدحکم رجوع هریک ازبایع ومشتری به یکدیگردرآنچه که مالک ازآنهاگرفته است حکم غاصب ازغصب بوده تابع مقررات فوق… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۵ اگرمشتری جاهل به غصب بوده ومالک به اورجوع نموده باشداو نیزمی تواندنسبت به ثمن وخسارات به بایع رجوع کنداگرچه مبیع نزدخود مشتری تلف شده… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۶ اگرعوضی که مشتری عالم برغصب درصورت تلف مبیع به مالک داده است زیادبرمقدارثمن باشدبه مقدارزیاده نمی تواندرجوع به بایع کند ولی نسبت به مقدارثمن… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۷ اگرترتیب ایادی برمال مغصوب به معامله دیگری غیرازبیع باشداحکام راجعه به بیع مال غصب که فوقاذکرشده مجری خواهدبود. مبحث دوم - دراتلاف جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۸ هرکس مال غیرراتلف کندضامن آن است وبایدمثل ویاقیمت آن رابدهداعم ازاینکه ازروی عمدتلف کرده باشدیابدون عمدواعم ازاینکه عین باشدیامنفعت واگرآن راناقص یامعیوب کندضامن نقص… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۲۹ اگرکسی خانه یابنای کسی راخراب کندبایدآن رابه مثل صورت اول بنانمایدواگرممکن نباشدبایدازعهده قیمت برآید. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۰ اگرکسی حیوان متعلق به غیررابدون اذن صاحب آن بکشدباید تفاوت قیمت زنده وکشته آن رابدهدولیکن اگربرای دفاع ازنفس بکشدیا ناقص کندضامن نیست. مبحث سوم… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۱ هرکس سبب تلف مالی بشودبایدمثل یاقیمت آن رابدهدواگر سبب نقص یاعیب آن شده باشدبایدازعهده نقص وقیمت آن برآید. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۲ هرگاه یک نفرسبب تلف شدن مالی راایجادکندودیگری مباشر تلف شدن آن مال بشودمباشرمسئول است نه مسبب مگراینکه سبب اقوی باشدبه نحوی که عرفااتلاف مستندبه… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۳ صاحب دیواریاعمارت یاکارخانه مسئول خساراتی است که ازخراب شدن آن واردمی شودمشروط براینکه خرابی درنتیجه عیبی حاصل گردد که مالک مطلع برآن بوده ویاازعدم… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۴ مالک یامتصرف حیوان مسئول خساراتی نیست که ازناحیه آن حیوان واردمی شودمگراینکه درحفظ حیوان تقصیرکرده باشدلیکن درهرحال اگر حیوان بواسطه عمل کسی منشاءضررگرددفاعل آن… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۵ درصورت تصادم بین دوکشتی یادوقطارراه آهن یادواتومبیل وامثال آنهامسئولیت متوجه طرفی خواهدبودکه تصادم درنتیجه عمدیامسامحه اوحاصل شده باشدواگرطرفین تقصیریامسامحه کرده باشندهردومسئول خواهند بود. مبحث… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۶ هرگاه برحسب امردیگری اقدام بعملی نمایدکه عرفابرای آن عمل اجرتی بوده ویاآن شخص عادتامهیای آن عمل باشدعامل مستحق اجرت خود خواهدبودمگراینکه معلوم شودکه قصرتبرع… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۷ شخص کورمیتواند خرید و فروش نماید مشروط براینکه شخصا بطریقی غیرازمعاینه یابوسیله کس دیگرولوطرف معامله جهل خودرامرتفع نماید.(اصلاحی ۸/۱۰/۶۱) باب سوم در عقود معینه… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۸ بیع عبارتست از تملک عین به عوض معلوم جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۳۹ پس از توافق بایع و مشتری در مبیع و قیمت آن عقد به ایجاب و قبول واقع میشود. ممکن است بیع به داد و… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۰ در ایجاب و قبول الفاظ و عبارات باید صریح در معنی بیع باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۱ بیع ممکن است مطلق باشد یا مشروط و نیز ممکن است که برای تسلیم تمام یا قسمتی از مبیع یا برای تادیه تمام یا… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۲ مقدار و جنس و وصف مبیع باید معلوم باشد و تعیین مقدار آن به وزن یا کیل یا عدد یا ذرع یا مساحت یا… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۳ اگر مبیع به شرط مقدار معین فروخته شود بیع واقع میشود اگرچه هنوز مبیع شمرده نشده یا کیل یا ذرع نشده باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۴ اگر در عقد بیع شرطی ذکر نشده یا برای تسلیم مبیع یا تادیه قیمت موعدی معین نگشته باشد بیع قطعی و ثمن حال محسوب… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۵ هریک از بایع و مشتری باید علاوه بر اهلیت قانونی برای معامله برای تصرف در مبیع یا ثمن را نیز داشته باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۶ عقد بیع باید مقرون به رضای طرفین باشد و عقد مکره نافذ نیست. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۷ شخص کور میتواند خرید وفروش نماید مشروط براینکه شخصا" به طریقی غیر از معاینه یا به وسیله کس دیگر ولو طرف معامله جهل خود… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۸ بیع چیزی که خریدوفروش آن قانوناممنوع است ویاچیزی که مالیت ویامنفعت عقلائی نداردیاچیزی که بایع قدرت برتسلیم آن نداردباطل است مگراینکه مشتری خودقادربرتسلیم باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۴۹ بیع مال وقف صحیح نیست مگردرموردی که بین موقوف علیهم تولیداختلاف شودبه نحوی که بیم سفک دماءرودیامنجربه خرابی مال موقوفه گرددوهمچنین درمواردی که درمبحث… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۰ مبیع ممکن است مفروزباشدیامشاع یامقدارمعین بطورکلی ازشیئی متساوی الاجزاءوهمچنین ممکن است کلی فی الذمه باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۱ درصورتی که مبیع کلی یعنی صادق برافرادعدیده باشدبیع وقتی صحیح است که مقداروجنس ووصف مبیع ذکربشود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۲ بیع فضولی نافذنیست مگربعدازاجازه مالک بطوری که در معاملات فضولی مذکوراست. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۳ هرگاه چیزی معین بعنوان جنس خاصی فروخته شودودرواقع از آن جنس نباشدبیع باطل است ونسبت به مابقی مشتری حق فسخ دارد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۴ ممکن است بیع ازروی نمونه بعمل آیددراین صورت بایدتمام مبیع مطابق نمونه تسلیم شودوالامشتری خیارفسخ خواهدداشت. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۵ اگرملکی بشرط داشتن مساحت معین فروخته شده باشدوبعد معلوم شودکه کمترازآن مقداراست مشتری حق فسخ معامله راخواهدداشت واگر معلوم شودکه بیشتراست بایع می تواندآن… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۶ هرچیزی که برحسب عرف وعادت جزءیاتابع مبیع شمرده شودیا قرائن دلالت بردخول آن درمبیع نمایدداخل دربیع ومتعلق به مشتری است اگرچه درعقدصریحاذکرنشده باشدواگرچه متعاملین… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۷ هرچیزی که برحسب عرف وعادت جزءیاازتابع مبیع شمرده نشودداخل دربیع نمی شودمگراینکه صریحادرعقدذکرشده باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۸ نظربه دوماده فوق دربیع باغ، اشجارودربیع خانه ممرومجری وهرچه ملصق به بناباشدبطوری که نتوان آن رابدون خرابی نقل نمودمتعلق به مشتری می شودوبرعکس زراعت… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۵۹ هرگاه دخول شیئی درمبیع عرفامشکوک باشدآن شیئی داخل در بیع نخواهدبودمگرآنکه تصریح شده باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۳۶۰ هرچیزی که فروش آن مستقلاجایزاست استثناءآن ازمبیع نیز جائزاست. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

همه مواد و اصول