حقوق مدنی و خانواده
قانون مدنی
قواعد اصلی حقوق خصوصی ایران درباره اموال، قراردادها، اشخاص، خانواده و ادله اثبات دعوا.
۱۳۳۵ماده/اصل مستقل
دریافت فایل منبع فهرست مواد
۱۳۳۵ نتیجه
همه مواد و اصول
ماده ۲۴۱
ممکن است درمعامله شرط شودکه یکی ازمتعاملین برای آنچه که بواسطه معامله مشغول الذمه می شودرهن یاضامن بدهد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۲
هرگاه درعقدشرط شده باشدکه مشروط علیه مال معین رارهن دهدوآن مال تلف یامعیوب شودمشروط له اختیارفسخ معامله راخواهدداشت نه حق مطالبه عوض رهن یاارش…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۳
هرگاه درعقدشرط شده باشدکه ضامنی داده شودواین شرط انجام نگیردمشروط له حق فسخ معامله راخواهدداشت.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۴
طرف معامله که شرط بنفع اوشده می تواندازعمل به آن شرط صرف نظرکنددراین صورت مثل آن است که این شرط درمعامله قیدنشده باشد لیکن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۵
اسقاط حق حاصل ازشرط ممکن است به لفظ باشدیابه فعل یعنی عملی که دلالت براسقاط شرط نماید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۶
درصورتی که معامله به واسطه اقاله یافسخ به هم بخوردشرطیکه درضمن آن شده است باطل می شودواگرکسی که ملزم به انجام شرط بوده است…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۷
معامله به مال غیرجزبعنوان ولایت یاوصایت یاوکالت نافذ نیست ولواینکه صاحب مال باطناراضی باشدولی اگرمالک یاقائم مقام اوپس ازوقوع معامله آن رااجازه نموددراین صورت…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۸
اجازه مالک نسبت به معامله فضولی حاصل می شودبه لفظ یا فعلی که دلالت برامضاءعقدنماید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۴۹
سکوت مالک ولوباحضوردرمجلس عقداجازه محسوب نمی شود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۰
اجازه درصورتی موثراست که مسبوق به ردنباشدوالااثری ندارد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۱
ردمعامله فضولی حاصل می شودبهرلفظ یافعلی که دلالت برعدم رضای به آن نماید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۲
لازم نیست اجازه ردفوری باشد.اگرتاخیرموجب تضررطرف اصیل باشدمشارالیه می تواندمعامله رابهم بزند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۳
درمعامله فضولی اگرمالک قبل ازاجازه یاردفوت نماید اجازه یاردباوارث است.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۴
هرگاه کسی نسبت به مال غیرمعامله نمایدوبعدازآن بنحوی ازانحاءبه معامله کننده فضولی منتقل شودصرف تملک موجب نفوذمعامله سابقه نخواهدبود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۵
هرگاه کسی نسبت به مالی معامله بعنوان فضولی نمایدوبعد معلوم شودکه آن مال ملک معامله کننده بوده است یاملک کسی بوده است که معامله…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۶
هرگاه کسی مال خودومال غیررابه یک عقدی منتقل کندیا انتقال مالی رابرای خودودیگری قبول کندمعامله نسبت به خوداونافذونسبت به غیرفضولی است.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۷
اگرعین مالی که موضوع معامله فضولی بوده است قبل ازاینکه مالک معامله فضولی رااجازه یاردکندموردمعامله دیگرنیزواقع شودمالک می تواندهریک ازمعاملات راکه بخواهداجازه کنددراین صورت…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۸
نسبت به منافع مالی که موردمعامله فضولی بوده است و همچنین نسبت به منافع حاصله ازعوض آن اجازه یاردازروزعقدموثرخواهدبود
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۵۹
هرمعامل فضولی مالی راکه موضوع معامله بوده است به تصرف متعامل داده باشدومالک آن معامله رااجازه نکندمتصرف عین ومنافع است.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۰
درصورتی که معامل فضولی عوض مالی راکه موضوع معامله بوده است گرفته ودرنزدخودداشته باشدومالک بااجازه معامله قبض عوض رانیز اجازه کنددیگرحق رجوع بطرف دیگرنخواهدداشت.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۱
درصورتی که مبیع فضولی به تصرف مشتری داده شودهرگاه معامله رااجازه نکردمشتری به اصل مال ومنافع مدتی که درتصرف اوبوده ضامن است اگرچه منافع…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۲
درموردماده قبل مشتری حق داردکه برای استردادثمن عینا یا مثلا یا قیمتا به بایع فضولی رجوع کند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۳
هرگاه مالک معامله رااجازه نکندومشتری هم برفضولی بودن آن جاهل باشدحق داردکه برای ثمن وکلیه غرامات به بایع فضولی رجوع کندودر صورت عالم بودن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۴
تعهدات به یکی ازطرق ذیل ساقط می شود: ۱ - بوسیله وفاء به عهد ۲ - بوسیله اقاله. ۳ - بوسیله ابراء. ۴ -…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۵
هرکس مالی به دیگری بدهدظاهردرعدم تبرع است بنابراین اگرکسی چیزی به دیگری بدهدبدون اینکه مقروض آن چیزباشدمی توانداسترداد کند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۶
درموردتعهداتی که برای متعهدله قانوناحق مطالبه نمی باشد اگرمتعهدبه میل خودآن راایفاءنمایددعوی استرداداومسموع نخواهدبود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۷
ایفاءدین ازجانب غیرمدیون هم جائزاست اگرچه ازطرف مدیون اجازه نداشته باشدولیکن کسی که دین دیگری راادامی کنداگربه اذن باشد حق مراجعه به اوداردوالاحق رجوع…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۸
انجام فعلی درصورتی که مباشرت شخص متعهدشرط شده باشد به وسیله دیگری ممکن نیست مگربارضایت متعهدله.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۶۹
وفاءبعهدوقتی محقق می شودکه متعهدچیزی راکه می دهدمالک و یاماذون ازطرف مالک باشدوشخصاهم اهلیت داشته باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۰
اگرمتعهددرمقام وفاءبه عهدمالی تادیه نمایددیگر نمی تواندبعنوان این که درحین تادیه ملک آن مال نبوده است استردادآن رااز متعهدله بخواهدمگراین که ثابت کندکه مال…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۱
دین بایدبه شخص داین یابه کسی که ازطرف اووکالت دارد تادیه گرددیابه کسی که قانوناحق قبض رادارد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۲
تادیه به غیراشخاص مذکوردرماده فوق وقتی صحیح است که داین راضی شود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۳
اگرصاحب حق ازقبول آن امتناع کندمتعهدبوسیله تصرف دادن آن به حاکم یاقائم مقام اوبری می شودوازتاریخ این اقدام مسئول خسارتی که ممکن است به…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۴
اگرمتعهدله اهلیت قبض نداشته باشدتادیه دروجه اومعتبر نخواهدبود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۵
متعهدله رانمی توان مجبورنمودکه چیزدیگری به غیرآنچه که موضوع تعهداست قبول اگرچه آن شیئی قیمتامعادل یابیشترازموضوع تعهد باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۶
مدیون نمی تواندمالی راکه ازطرف حاکم ممنوع ازتصرف درآن شده است درمقام وفاءبعهدتادیه نماید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۷
متعهدنمی تواندمتعهدله رامجبوربه قبول قسمتی ازموضوع تعهدنمایدولی حاکم می تواندنظربه وضعیت مدیون مهلت عادله یاقراراقساط دهد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۸
اگرموضوع تعهدعین معینی باشدتسلیم آن به صاحبش در وضعیتی که حین تسلیم داردموجب برائت متعهدمی شوداگرچه کسرونقصان ازتعدی یا تفریط متعهدناشی نشده باشدمگردرمواردی که…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۷۹
اگرموضوع تعهدعین شخصی نبوده وکلی باشدمتعهدمجبور نیست که فرداعلای آن ایفاءکندلیکن ازفردی هم که عرفامعیوب محسوب است نمی تواندبدهد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۰
انجام تعهدبایددرمحلی که عقدواقع شده بعمل آیدمگراینکه بین متعاملین قراردادمخصوصی باشدیاعرف وعادت ترتیب دیگری اقتضاء نماید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۱
مخارج تادیه به عهده مدیون است مگراینکه شرط خلاف شده باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۲
اگرکسی به یک نفردیون متعدده داشته باشدتشخیص اینکه تادیه ازبابت کدام دین است بامدیون می باشد. مبحث - دراقاله
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۳
بعدازمعامله طرفین می توانندبه تراضی آن رااقاله وتفاسخ کنند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۴
اقاله بهرلفظ یافعلی واقع می شودکه دلالت بربهم زدن معامله کند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۵
موضوع اقاله ممکن است تمام معامله واقع شودیافقط مقداری ازموردآن.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۶
تلف یکی ازعوضین مانع اقاله نیست دراین صورت به جای آن چیزی که تلف شده است مثل آن درصورت مثلی بودن وقیمت آن درصورت…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۷
نماآت ومنافع منفصله که اززمان عقدتازمان اقاله درمورد معامله حادث می شودمال کسی که به واسطه عقدمالک شده است ولی نماآت متصله مال کسی…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۸
اگرمالک بعدازعقددرموردمعامله تصرفاتی کندکه موجب ازدیادقیمت آن شوددرحین اقاله به مقدارقیمتی که به سبب عمل اوزیادشده است مستحق خواهدبود. مبحث سوم - درابراء
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۸۹
ابراءعبارت ازاین است که داین ازحق خودبه اختیارصرف نظرنماید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۰
ابراءوقتی موجب سقوط تعهدمی شودکه متعهدبرای ابراء اهلیت داشته باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۱
ابراءذمه میت ازدین صحیح است. مبحث چهارم - درتبدیل تعهد
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۲
تبدیل تعهددرمواردذیل حاصل می شود - ۱)وقتی که متعهدومتعهدله به تبدیل تعهداصلی به تعهدجدیدی که قائم مقام آن می شودبه سببی ازاسباب تراضی نماینددراین…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۳
درتبدیل تعهدتضمینات تعهدسابق به تعهدلاحق تعلق نخواهد گرفت مگراینکه طرفین معامله آن راصراحتاشرط کرده باشند. مبحث پنجم - درتهاتر
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۴
وقتی دونفردرمقابل یکدیگرمدیون باشندبین دیون آنهابه یکدیگربطریقی که درموادذیل مقرراست تهاترحاصل می شود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۵
تهاترقهری است وبدون اینکه طرفین دراین موضوع تراضی نمایندحاصل می گرددبنابراین به محض اینکه دونفردرمقابل یکدیگردرآن واحدمدیون شدندهردودین تااندازه ای که باهم معادله می…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۶
تهاترفقط درمورددودینی حاصل می شودکه موضوع آنهاازیک جنس باشدبااتحادزمان ومکان تادیه ولوبه اختلاف سبب.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۷
اگربعدازضمان مضمون له به مضمون عنه مدیون شودموجب فراغ ذمه ضامن نخواهدشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۸
اگرفقط محل تادیه دینین مختلف باشدتهاتروقتی حاصل می شودکه باتادیه مخارج مربوطه به نقل موضوع قرض ازمحلی به محل دیگری یابه نحوی ازانحاءطرفین حق…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۲۹۹
درمقابل حقوق ثابته اشخاص ثالث تهاترموثرنخواهدبود وبنابراین اگرموضوع دین به نفع شخص ثالثی درنزدمدیون مطابق قانون توقیف شده باشدومدیون بعدازاین توقیف ازداین خودطلبکارگردددیگرنمی تواندبه…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۰۰
اگرمدیون مالک مافی الذمه خودگرددذمه اوبری می شودمثل اینکه اگرکسی به مورث خودمدیون باشدپس ازفوت مورث دین اونسبت به سهم الارث ساقط می شود.…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←