قانون مدنی – وکیل۲۳

ماده ۱۴۰ تملک حاصل می شود: ۱ - به احیاء اراضی موات و حیازت اشیاء مباحه. ۲ - بوسیله عقودوتعهدات. ۳ - بوسیله اخذ به شفعه.… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۱ مرادازاحیای زمین آن است که اراضی موات ومباحه رابه وسیله عملیاتی که درعرف آبادکردن محسوب است ازقبیل زراعت، درخت کاری بناساختن وغیره قابل استفاده… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۲ شروع در احیاء از قبیل سنگ چیدن اطراف زمین یا کندن چاه و غیره تحجیراست و موجب مالکیت نمی شود ولی برای تحجیرکننده ایجاد… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۳ هرکس از اراضی موات و مباحه قسمتی رابه قصدتملک احیاء کندمالک آن قسمت می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۴ احیاء اطراف زمین موجب تملک وسط آن نیز میباشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۵ احیاءکننده باید قوانین دیگر مربوطه به این موضوع را از هر حیث رعایت نماید. باب دوم - درحیازت مباحات جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۶ مقصودازحیازت تصرف ووضع یداست یامهیاکردن وسایل تصرف واستیلا. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۷ هرکس مال مباحی رابارعایت قوانین مربوطه به آن حیازت کندمالک آن می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۸ هرکس درزمین مباح نهری بکندومتصل کندبه رودخانه آن نهررا احیاءکرده ومالک آن نهرمی شودولی مادامی که متصل به رودخانه نشده است تحجیرمحسوب است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۴۹ هرگاه کسی به قصدحیازت میاه مباحه نهریامجری احداث کند آب مباحی که درنهریامجرای مزبورواردشودملک صاحب مجری است وبدون اذن مالک نمی توان ازآن نهری… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۰ هرگاه چندنفردرکندن مجری یاچاه شریک شوندبه نسبت عمل و مخارجی که موجب تفاوت عمل باشدمالک آب آن می شوندوبهمان نسبت بین آنها تقسیم می… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۱ یکی ازشرکاءنمی تواندازمجرای مشترک مجرائی جداکندیا دهنه نهرراوسیع یاتنگ کندیاروی آن پل یاآسیاب بسازدیااطراف آن درخت بکاردیاهرنحوتصرفی کندمگربه اذن سایرشرکاء. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۲ اگرنصیب مفروض یکی ازشرکاءازآب نهرمشترک داخل مجرای مختصی آن شخص شودآن آب ملک مخصوص آن می شودوهرنحوتصرفی درآن می تواند بکند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۳ هرگاه نهری مشترک مابین جماعتی باشدودرمقدارنصیب هر یک ازآنهااختلاف شودحکم به تساوی نصیب آنهامی شودمگراینکه دلیلی بر زیادتی نصیب بعضی ازآنهاموجودباشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۴ کسی نمی تواندازملک غیرآب به ملک خودببردبدون اذن مالک اگرچه راه دیگری نداشته باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۵ هرکس حق داردازنهرهای مباحه اراضی خودرامشروب کندیا برای زمین وآسیاب وسایرحوائج خودازآن نهرجداکند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۶ هرگاه آب نهری کافی نباشدکه تمام اراضی اطراف آن مشروب شودومابین صاحبان اراضی درتقدم وتاخراختلاف شودوهیچیک نتواندحق تقدم خودراثابت کندبارعایت ترتیب هرزمینی که به… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۷ هرگاه دوزمین دردوطرف نهرمحاذی هم واقع شوندوحق تقدم یکی بردیگری محرزنباشدوهردودریک زمان بخواهندآب ببرندوآب کافی برای هر دونباشدبایدبرای تقدم وتاخردربردن آب به نسبت حصه… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۸ هرگاه تاریخ احیاءاراضی اطراف رودخانه مختلف باشد زمینی که احیاءآن مقدم بوده است درآب نیزمقدم می شودبرزمین متاخردر احیاءاگرچه پائین ترازآن باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۵۹ هرگاه کسی بخواهدجدیدازمینی دراطراف رودخانه احیاءکند اگرآب رودخانه زیادباشدوبرای صاحبان اراضی سابقه تضییقی نباشدمی تواند ازآب رودخانه زمین جدیدرامشروب کندوالاحق بردن آب ندارداگرچه زمین… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۰ هرکس درزمین خودیااراضی مباحه به قصدتملک قنات یاچاهی بکندتابه آب برسدیاچشمه جاری کندمالک آب آن می شودودراراضی مباحه مادامی که به آب نرسیده تحجیرمحسوب… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۱ معدنی که درزمین کسی واقع شده باشدملک صاحب زمین است و استخراج آن تابع قوانین مخصوصه خواهدبود. باب چهارم - دراشیاءپیداشده وحیوانات ضاله فصل… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۲ هر کس مالی پیدا کند که قیمت آن کمتر از یک درهم که وزن آن ۶ /۱۲ نخود نقره باشد، می تواند آنرا تملک… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۳ اگر قیمت مال پیدا شده یک درهم که وزن آن ۶/۱۲ نخود نقره یا بیشتر باشد، پیداکننده باید یک سال تعریف کند و اگر… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۴ تعریف اشیا پیدا شده عبارت است از نشر و اعلان بر حسب مقررات شرعی به نحوی که بتوان گفت که عادتا به اطلاع اهالی… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۵ هرکس دربیابان یاخرابه که خالی ازسکنه بوده ومالک خاصی نداردمالی پیداکندمی تواندآنراتملک کندومحتاج به تعریف نیست مگر اینکه معلوم باشدکه مال عهدزمان حاضراست دراین… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۶ اگرکسی درملک غیریاملکی که ازغیرخریده مالی پیداکندیا احتمال بدهدکه مال مالک فعلی یامالکین سابق است بایدبه آنهااطلاع بدهد اگرآنهامدعی مالکیت شدندبه قرائن مالکیت آنهامعلوم… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۷ اگرمالی که پیداشده است ممکن نیست باقی بماندوفاسد می شودبایدقیمت عادله فروخته شودوقیمت آن درحکم خودمال پیداشده خواهد بود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۸ اگرمال پیداشده درزمان تعریف بدون تقصیرپیداکننده تلف شودمشارالیه ضامن نخواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۶۹ منافعی که ازمال پیداشده حاصل می شودقبل ازتملک متعلق به صاحب آن است وبعدازتملک مال پیداکننده است. فصل دوم - درحیوانات ضاله جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۰ حیوان گم شده (ضاله )عبارت ازهرحیوان مملوکی است که بدون متصرف یافت شودولی اگرحیوان مزبوردرچراگاه یانزدیک آبی یافت شودیا متمکن ازدفاع خوددرمقابل حیوانات درنده… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۱ هرکس حیوانات ضاله پیدانمایدبایدآن رابه مالک آن رد کندواگرمالک رانشناسدبایدبه حاکم یاقائم مقام اوتسلیم کندوالاضامن خواهدبوداگرچه آن رابعدازتصرف رهاکرده باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۲ اگرحیوان گمشده درنقاط مسکونه یافت شودوپیداکننده با دسترسی به حاکم یاقائم مقام اوآن راتسلیم نکندحق مطالبه مخارج نگاهداری آن راازمالک نخواهدداشت. هرگاه حیوان ضاله… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۳ دفینه مالی است که درزمین یابنائی دفن شده وبرحسب اتفاق و تصادف پیدامی شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۴ دفینه که مالک آن معلوم نباشدملک کسی است که آن راپیدا کرده است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۵ اگرکسی درملک غیردفینه پیدانمایدبایدبه مالک اطلاع دهد اگرمالک زمین مدعی مالکیت دفینه شدوآن راثابت کرددفینه به مدعی مالکیت تعلق می گیرد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۶ دفینه که دراراضی مباحه کشف شودمتعلق به مستخرج آن است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۷ جواهری که ازدریااستخراج می شودملک کسی است که آن را استخراج کرده است وآنچه که آب به ساحل می اندازدملک کسی است که آن… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۸ مالی که دردریاغرق شده ومالک ازآن اعراض کرده است مال کسی است که آنرابیرون بیاورد. باب ششم - درشکار جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۷۹ شکارکردن موجب تملک است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۰ شکارحیوانات اهلی وحیوانات دیگری که علامت مالکیت در آن باشدموجب تملک نمی شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۱ اگرکسی کندویامحلی برای زنبورعسل تهیه کندزنبورعسلی که درآن جمع می شوندملک آن شخص است همینطوراست حکم کبوترکه دربرج کبوتر جمع شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۲ مقررات دیگرراجع به شکاربه موجب نظامات مخصوصه معین خواهدشد. قسمت دوم در عقود و معاملات و الزامات باب اول - در عقود و تعهدات… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۳ عقدعبارت است ازاینکه یک یاچندنفردرمقابل یک یاچند نفردیگرتعهدبرامری نمایندوموردقبول آنهاباشد. فصل اول - در اقسام عقود و معاملات جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۴ عقود و معاملات به اقسام ذیل منقسم می شوند: لازم، جائز، خیاری، منجز و معلق جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۵ عقد لازم آن است که هیچیک ازطرفین معامله حق فسخ آن را نداشته باشد مگر در موارد معینه. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۶ عقد جائز آن است که هر یک از طرفین بتواند هر وقتی بخواهد فسخ کند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۷ عقد ممکن است به یک طرف لازم باشد و نسبت بطرف دیگر جائز. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۸ عقد خیاری آن است که برای طرفین یا یکی از آنها یا برای ثالثی اختیار فسخ باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۸۹ عقد منجزآنست که تاثیرآن برحسب انشاء موقوف به امر دیگری نباشد و الا معلق خواهد بود. فصل دوم - در شرایط اساسی برای صحت… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۰ برای صحت هرمعامله شرایط ذیل اساسی است: ۱) قصد طرفین و رضای آنها. ۲) اهلیت موضوع. ۳) موضوع معین که مورد معامله باشد. ۴)… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۱ عقد محقق می شود به قصد انشاء به شرط مقرون بودن به چیزی که دلالت بر قصدکند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۲ در مواردی که برای طرفین یا یکی از آنها تلفظ ممکن نباشد اشاره که مبین قصد و رضا باشدکافی خواهد بود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۳ انشاء معامله ممکن است به وسیله عملی که مبین قصد و رضا باشد مثل قبض و اقباض حاصل گردد مگر در مواردی که قانون… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۴ الفاظ و اشارات و اعمال دیگرکه متعاملین به وسیله آن انشاء معامله می نماید باید موافق باشد بنحوی که احد طرفین همان عقدی را… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۵ اگرکسی درحال مستی یابیهوشی یادرخواب معامله نمایدآن معامله بواسطه فقدان قصدباطل است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۶ کسی که معامله می کندآن معامله برای خودآن شخص محسوب است مگراینکه درموقع عقدخلاف آنراتصریح نمایدیابعدخلاف آن ثابت شودمعذلک ممکن است درضمن معامله که… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۷ درصورتی که ثمن یامثمن عین متعلق به غیرباشدآن معامله برای صاحب عین خواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۸ ممکن است طرفین یایکی ازآنهابه وکالت ازغیراقدام بنمایدونیزممکن است که یکنفربه وکالت ازطرف متعاملین این اقدام رابه عمل آورد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۱۹۹ رضای حاصل درنتیجه اشتباه یااکراه موجب نفوذمعامله نیست. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک