قانون مدنی – وکیل۲۳

ماده ۴۹۱ اگرمنفعتی که دراجاره تعیین شده است به خصوصیت آن منظور نبوده مستاجرمی توانداستفاده منفعتی کندکه ازحیث ضررمساوی یاکمتراز منفعت معینه باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۲ اگرمستاجرعین مستاجره رادرغیرموردی که دراجاره ذکرشده باشدیاازاوضاع واحوال استنباط می شوداستعمال کندومنع آن ممکن نباشد موجرحق فسخ اجاره راخواهدداشت. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۳ مستاجرنسبت به عین مستاجره ضامن نیست به این معنی که اگر عین مستاجره بدون تفریط یاتعدی اوکلایابعضاتلف شودمسئول نخواهدبود ولی مستاجرتفریط یاتعدی نمایدضامن است… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۴ عقداجاره به محض انقضاءمدت برطرف می شودواگرپس از انقضاءآن مستاجرعین مستاجره رابدون اذن مالک مدتی درتصرف خودنگاهدارد موجربرای مدت مزبورمستحق اجرت المثل خواهدبوداگرچه مستاجراستیفاء… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۵ اگربرای تادیه مال الاجاره ضامنی داده شده باشدضامن مسئول اجرت المثل مذکوردرماده فوق نخواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۶ عقداجاره بواسطه تلف شدن عین مستاجره ازتاریخ تلف باطل می شودونسبت به تخلف ازشرایطی که بین موجرومستاجرمقرراست خیارفسخ از تاریخ تخلف ثابت می گردد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۷ عقداجاره بواسطه فوت موجریامستاجرباطل نمی شودولیکن اگرموجرفقط برای مدت عمرخودمالک منافع عین مستاجره بوده است اجاره به فوت موجرباطل می شوداگرشرط مباشرت مستاجرشده باشدبه… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۸ اگرعین مستاجره به دیگری منتقل شوداجاره به حال خودباقی است مگراینکه موجرحق فسخ درصورت نقل رابرای خودشرط کرده باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۴۹۹ هرگاه متولی باملاحظه صرفه وقف مال موقوفه رااجاره دهد اجاره به فوت اوباطل نمی گردد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۰ دربیع شرط مشتری می تواندمبیع رابرای مدتی که بایع حق خیار ندارداجاره منافی باخیاربایع باشدبوسیله جعل خیاریانحوآن حق بایع را محفوظ داردوالااجاره تاحدی که… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۱ اگردرعقداجاره مدت بطورصریح ذکرنشده ومال الاجاره هم از قرارروزیاماه یاسالی فلان مبلغ معین شده باشداجاره برای یک روزیایکماه یایکسال صحیح خواهدبودواگرمستاجرعین مستاجره رابیش ازمدتهای… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۲ اگرمستاجردرعین مستاجره بدون اذن موجرتعمیراتی نمایدحق مطالبه قیمت آنرانخواهدداشت. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۳ هرگاه مستاجربدون اجازه موجردرخانه یازمینی که اجاره کرده وضع بنایاغرس اشجارکندهریک ازموجرومستاجرحق داردهروقت بخواهد بناراخراب یادرخت راقطع نمایددراین صورت اگردرعین مستاجره نقصی حاصل شودبرعهده… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۴ هرگاه مستاجربه موجب عقداجاره مجازدربنایاغرس بوده موجرنمی تواندمستاجررابه خراب کردن یاکندن آن اجبارکندوبعدازانقضاء مدت اگربنایادرخت درتصرف مستاجرباقی بماندموجرحق مطالبه اجرت المثل زمین راخواهدداشت واگردرتصرف… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۵ اقساط مال الاجاره که بعلت نرسیدن موعدپرداخت آن برذمه مستاجرمستقرنشده است به موت اوحاصل نمی شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۶ دراجاره عقارآفت زراعت ازهرقبیل که باشدبه عهده مستاجر است مگراینکه درعقداجاره طوردیگرشرط شده باشد. مبحث دوم - دراجاره حیوانات جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۷ دراجاره حیوان تعیین منفعت بابه تعیین مدت اجاره است یا به بیانت مسافت ومحلی که راکب یامحصول بایدبه آنجاحمل شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۸ درموردی که منفعت به بیان مدت اجاره معلوم شودتعیین راکب یامحمول لازم نیست ولی مستاجرنمی تواندزیاده برمقدارمتعارف حمل کندواگرمنفعت به بیان مسافت ومحل معین… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۰۹ دراجاره حیوان ممکن است شرط شودکه اگرموجردروقت معین محمول رابه مقصدنرساندمقدارمعینی ازمال الاجاره کم شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۰ دراجاره حیوان لازم نیست که عین مستاجره حیوان معینی باشد بلکه تعیین آن به نوع معینی کافی خواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۱ حیوانی که مورداجاره است بایدبرای همان مقصودی استعمال شودکه قصدطرفین بوده است بنابراین حیوانی که برای سواری اجاره داده شده است نمی تواندبرای بارکشی… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۲ در اجاره اشخاص کسی که اجاره می کند مستاجر وکسی که مورد اجاره واقع می شود اجیر و مال الاجاره اجرت نامیده می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۳ اقسام عمده اجاره اشخاص از قرارذیل است: ۱ - اجاره خدمه وکارگران از هر قبیل. ۲ - اجاره متصدیان حمل و نقل اشخاصی یا… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۴ خادم یاکارگرنمی توانداجیرشودمگربرای مدت معینی یا برای انجام امری معینی. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۵ اگرکسی بدون تعیین انتهاءمدت اجیرشودمدت اجاره محدود خواهدبودبه مدتی که مزدازقرارآن معین شده است بنابراین اگرمزداجیراز قرارروزهفته یاماه یاسالی فلان مبلغ معین شده باشدمدت… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۶ تعهدات متصدیان حمل و نقل اعم از اینکه از راه خشکی یاآب یا هوا باشد برای حفاظت و نگاهداری اشیائی که به آنها سپرده… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۷ مفاد ماده ۵۰۹ در مورد متصدیان حمل و نقل نیز مجری خواهد بود. فصل پنجم - درمزارعه ومساقات، مبحث اول - درمزارعه جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۸ مزارعه عقدی است که بموجب آن احدازطرفین زمینی رابرای مدت معینی بطرف دیگرمی دهدکه آن رازراعت کرده وحاصل راتقسیم کند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۱۹ درعقدمزارعه حصه هریک ازمزارع وعامل بایدبنحواشاعه از قبیل ربع یاثلث یانصف وغیره معین گرددواگربنحودیگرباشداحکام مزارعه جاری نخواهدشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۰ درمزارعه جائزاست شرط شودکه یکی ازدوطرف علاوه برحصه ازحاصل مال دیگری نیزبطرف مقابل بدهد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۱ درعقدمزارعه ممکن است هریک ازبذروعوامل مال مزارع باشدیاعامل دراین صورت نیزحصه مشاع هریک ازطرفین برطبق قراردادیاعرف بلدخواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۲ درعقدمزارعه لازم نیست که متصرف زمین مالک آنهم باشدولی لازم است که مالک منافع بوده باشدیابعنوانی ازعناوین ازقبیل ولایت وغیره حق تصرف درآن راداشته… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۳ زمینی که موردمزارعه است بایدبرای زرع مقصودقابل باشد اگرچه محتاج به اصلاح یاتحصیل آب باشدواگرزرع محتاج به عملیاتی باشداز قبیل حفرنهریاچاه وغیرخودرحین عقدجاهل به… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۴ نوع زرع بایددرعقدمزارعه معین باشدمگراینکه برحسب عرف بلدمعلوم ویاعقدبرای مطلق زراعت بوده باشددرصورت اخیرعامل دراختیار نوع زراعت مختارخواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۵ عقدمزارعه عقدی است لازم. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۶ هریک ازمالک عامل ومزارع می توانددرصورت غبن معامله را فسخ کند. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۷ هرگاه زمین بواسطه فقدان آب یاعلل دیگرازاین قبیل از قابلیت انتفاع خارج شودورفع مانع ممکن نباشدعقدمزارعه منفسخ می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۸ اگرشخص ثالثی قبل ازاینکه زمین موردمزارعه تسلیم عامل شودآن راغصب کندعامل مختاربرفسخ می شودولی اگرغصب بعدازتسلیم واقع شودحق فسخ ندارد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۲۹ عقدمزارعه به فوت متعاملین یااحدازآنهاباطل نمی شودمگر اینکه مباشرت عامل شرط شده باشددراین صورت به فوت اومنفسخ می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۰ هرگاه کسی به مدت عمرخودمالک منافع زمینی بوده وآن را به مزارعه داده باشدعقدمزارعه به فوت اومنفسخ می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۱ بعدازظهورثمره زرع عامل مالک حصه خودازآن می شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۲ درعقدمزارعه اگرشرط شودکه تمام ثمره مال مزارع یاعامل تنهاباشدعقدباطل است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۳ اگرعقدمزارعه بعلتی باطل شودتمام حاصل مال صاحب بذر است وطرف دیگرکه مالک زمین یاآب صاحب عمل بوده است به نسبت آنچه که مالک بوده… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۴ هرگاه عامل دراثناءیادرابتداعمل آن راترک کندوکسی نباشدکه عمل رابجای اوانجام دهدحاکم به تقاضای مزارع عامل رااجباربه انجام می کندویاعمل رابخرج عامل ادامه می دهدودرصورت… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۵ اگرعامل زراعت نکندومدت منقضی شودمزارع مستحق اجرت المثل است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۶ هرگاه عامل بطورمتعارف مواظبت درزراعت ننمایدوازاین حیث حاصل کم شودیاضرردیگرمتوجه مزارع گرددعامل ضامن تفاوت خواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۷ هرگاه درعقدمزارعه زرع معینی قیدشده باشدوعامل غیرآن را زرع نمایدمزارعه باطل وبرطبق ماده ۵۳۳ رفتارمی شود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۸ هرگاه مزارعه دراثناءمدت قبل ازظهورثمره فسخ شودحاصل مال مالک بذراست وطرف دیگرمستحق اجرت المثل خواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۳۹ هرگاه مزارعه بعدازظهورثمره فسخ شودهریک ازمزارع وعامل به نسبتی که بین آنهامقرربوده شریک درثمره هستندلیکن ازتاریخ فسخ تا برداشت حاصل هریک به اخذاجرت المثل… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۰ هرگاه مدت مزارعه منقضی شودواتفاقازرع نرسیده باشد مزارع حق داردکه زراعت راازاله کندیاآن رابه اخذاجرت المثل ابقاءنماید جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۱ عامل می تواندبرای زراعت اجیربگیردیابادیگری شریک شود ولی برای انتقال معامله یاتسلیم زمین به دیگری رضای مزارع لازم است. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۲ خراج زمین به عهده مالک است مگراینکه خلاف آن شرط شده باشدسایرمخارج زمین برحسب تعیین طرفین متعارف است. مبحث دوم - درمساقات جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۳ مساقات معامله ای است که بین صاحب درخت وامثال آن یا عامل درمقابل حصه مشاع معین ازثمره واقع می شودوثمره اعم است ازمیوه وبرگ… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۴ درهرموردکه مساقات باطل شودیافسخ شودتمام ثمره مال مالک است وعامل مستحق اجرت المثل خواهدبود. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۵ مقررات راجعه به مزارعه که درمبحث قبل ذکرشده است در موردعقدمساقات نیزمرعی خواهدبودمگراینکه عامل نمی تواندبدون اجازه مالک معامله رابه دیگری واگذاریابادیگری شرکت نماید.… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۶ مضاربه عقدی است که بموجب آن احدمتعاملین سرمایه می دهد باقیداینکه طرف دیگرباآن تجارت کرده ودرسودآن شریک باشندصاحب سرمایه مالک وعامل مضارب نامیده می… جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۷ سرمایه بایدوجه نقدباشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۸ حصه هریک ازمالک ومضارب درمنافع بایدجزءمشاع ازکل ازقبیل ربع یاثلث وغیره باشد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۴۹ حصه های مزبوره درماده فوق بایددرعقدمضاربه معین شودمگر اینکه درعرف منجزامعلوم بوده وسکوت درعقدمنصرف به آن گردد. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک

ماده ۵۵۰ مضاربه عقدی است جائز. جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک