حقوق مدنی و خانواده
قانون مدنی
قواعد اصلی حقوق خصوصی ایران درباره اموال، قراردادها، اشخاص، خانواده و ادله اثبات دعوا.
۱۳۳۵ماده/اصل مستقل
دریافت فایل منبع فهرست مواد
۹۴۵ نتیجه
جلد اول: در اموال
ماده ۳۱۱
غاصب بایدمال مغصوب راعینابه صاحب آن ردنمایدواگرعین تلف شده باشدبایدمثل یاقیمت آن رابدهدواگربعلت دیگری ردعین ممکن نباشدبایدبدل آن رابدهد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۲
هرگاه مال مغصوب بوده ومثل آن پیدانشودغاصب بایدقیمت حین الاداء را بدهدواگرمثل موجودبوده وازمالیت افتاده باشدبایدآخرین قیمت آن رابدهد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۳
هرگاه کسی درزمین خودبامصالح متعلقه به دیگری بنائی سازد یادرخت غیررابدون اذن مالک درآن زمین غرس کندصاحب مصالح یادرخت می تواندقلع یانزع آن رابخواهدمگراینکه…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۴
اگر در نتیجه عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود غاصب حق مطالبه قیمت زیادی را نخواهد داشت مگراینکه آن زیادتی عین باشدکه در…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۵
غاصب مسئول هرنقص وعیبی است که درزمان تصرف اوبه مال مغصوب واردشده باشدهرچندبه فعل اونباشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۶
اگرکسی مال مغصوب راازغاصب غصب کندآن شخص نیزمثل غاصب سابق ضامن است اگرچه به غاصبیت غاصب اولی جاهل باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۷
مالک می تواندعین ودرصورت تلف شدن عین مثل یاقیمت تمام یاقسمتی ازمال مغصوب راازغاصب اولی یاازهریک ازغاصبین بعدی که بخواهد مطالبه کند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۸
هرگاه مالک رجوع کندبه غاصبی که مال مغصوب دریداوتلف شده است آن شخص حق رجوع به غاصب دیگرنداردولی اگربه غاصب دیگری به غیرآن کسی…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۱۹
اگرمالک تمام یاقسمتی ازمال مغصوب راازیکی ازغاصبین بگیردحق رجوع بقدرماخوذبه غاصبین دیگرندارد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۰
نسبت به منافع مال مغصوب هریک ازغاصبین به اندازه منافع زمان تصرف خودومابعدخودضامن است اگرچه استیفاءمنفعت نکرده باشد لیکن غاصبی که ازعهده منافع زمان…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۱
هرگاه مالک ذمه یکی ازغاصبین رانسبت به مثل یاقیمت مال مغصوب ابراءکندحق رجوع به غاصبین دیگرنخواهدداشت.ولی اگرحق خودرابه یکی ازآنان به نحوی ازانحاءانتقال دهدآن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۲
ابرای ذمه یکی از غاصبین نسبت به منافع زمان تصرف او، موجب ابرای ذمه دیگران از حصه آنها نخواهد بود. لیکن اگر یکی از…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۳
اگرکسی ملک مغصوب راازغاصب بخردآن کس نیزضامن است و مالک می تواندبرطبق مقررات موادفوق بهریک ازبایع ومشتری رجوع کرده عین ودرصورت تلف شدن آن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۴
درصورتی که مشتری عالم به غصب باشدحکم رجوع هریک ازبایع ومشتری به یکدیگردرآنچه که مالک ازآنهاگرفته است حکم غاصب ازغصب بوده تابع مقررات فوق…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۵
اگرمشتری جاهل به غصب بوده ومالک به اورجوع نموده باشداو نیزمی تواندنسبت به ثمن وخسارات به بایع رجوع کنداگرچه مبیع نزدخود مشتری تلف شده…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۶
اگرعوضی که مشتری عالم برغصب درصورت تلف مبیع به مالک داده است زیادبرمقدارثمن باشدبه مقدارزیاده نمی تواندرجوع به بایع کند ولی نسبت به مقدارثمن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۷
اگرترتیب ایادی برمال مغصوب به معامله دیگری غیرازبیع باشداحکام راجعه به بیع مال غصب که فوقاذکرشده مجری خواهدبود. مبحث دوم - دراتلاف
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۸
هرکس مال غیرراتلف کندضامن آن است وبایدمثل ویاقیمت آن رابدهداعم ازاینکه ازروی عمدتلف کرده باشدیابدون عمدواعم ازاینکه عین باشدیامنفعت واگرآن راناقص یامعیوب کندضامن نقص…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۲۹
اگرکسی خانه یابنای کسی راخراب کندبایدآن رابه مثل صورت اول بنانمایدواگرممکن نباشدبایدازعهده قیمت برآید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۰
اگرکسی حیوان متعلق به غیررابدون اذن صاحب آن بکشدباید تفاوت قیمت زنده وکشته آن رابدهدولیکن اگربرای دفاع ازنفس بکشدیا ناقص کندضامن نیست. مبحث سوم…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۱
هرکس سبب تلف مالی بشودبایدمثل یاقیمت آن رابدهدواگر سبب نقص یاعیب آن شده باشدبایدازعهده نقص وقیمت آن برآید.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۲
هرگاه یک نفرسبب تلف شدن مالی راایجادکندودیگری مباشر تلف شدن آن مال بشودمباشرمسئول است نه مسبب مگراینکه سبب اقوی باشدبه نحوی که عرفااتلاف مستندبه…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۳
صاحب دیواریاعمارت یاکارخانه مسئول خساراتی است که ازخراب شدن آن واردمی شودمشروط براینکه خرابی درنتیجه عیبی حاصل گردد که مالک مطلع برآن بوده ویاازعدم…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۴
مالک یامتصرف حیوان مسئول خساراتی نیست که ازناحیه آن حیوان واردمی شودمگراینکه درحفظ حیوان تقصیرکرده باشدلیکن درهرحال اگر حیوان بواسطه عمل کسی منشاءضررگرددفاعل آن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۵
درصورت تصادم بین دوکشتی یادوقطارراه آهن یادواتومبیل وامثال آنهامسئولیت متوجه طرفی خواهدبودکه تصادم درنتیجه عمدیامسامحه اوحاصل شده باشدواگرطرفین تقصیریامسامحه کرده باشندهردومسئول خواهند بود. مبحث…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۶
هرگاه برحسب امردیگری اقدام بعملی نمایدکه عرفابرای آن عمل اجرتی بوده ویاآن شخص عادتامهیای آن عمل باشدعامل مستحق اجرت خود خواهدبودمگراینکه معلوم شودکه قصرتبرع…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۷
شخص کورمیتواند خرید و فروش نماید مشروط براینکه شخصا بطریقی غیرازمعاینه یابوسیله کس دیگرولوطرف معامله جهل خودرامرتفع نماید.(اصلاحی ۸/۱۰/۶۱) باب سوم در عقود معینه…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۸
بیع عبارتست از تملک عین به عوض معلوم
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۳۹
پس از توافق بایع و مشتری در مبیع و قیمت آن عقد به ایجاب و قبول واقع میشود. ممکن است بیع به داد و…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۰
در ایجاب و قبول الفاظ و عبارات باید صریح در معنی بیع باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۱
بیع ممکن است مطلق باشد یا مشروط و نیز ممکن است که برای تسلیم تمام یا قسمتی از مبیع یا برای تادیه تمام یا…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۲
مقدار و جنس و وصف مبیع باید معلوم باشد و تعیین مقدار آن به وزن یا کیل یا عدد یا ذرع یا مساحت یا…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۳
اگر مبیع به شرط مقدار معین فروخته شود بیع واقع میشود اگرچه هنوز مبیع شمرده نشده یا کیل یا ذرع نشده باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۴
اگر در عقد بیع شرطی ذکر نشده یا برای تسلیم مبیع یا تادیه قیمت موعدی معین نگشته باشد بیع قطعی و ثمن حال محسوب…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۵
هریک از بایع و مشتری باید علاوه بر اهلیت قانونی برای معامله برای تصرف در مبیع یا ثمن را نیز داشته باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۶
عقد بیع باید مقرون به رضای طرفین باشد و عقد مکره نافذ نیست.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۷
شخص کور میتواند خرید وفروش نماید مشروط براینکه شخصا" به طریقی غیر از معاینه یا به وسیله کس دیگر ولو طرف معامله جهل خود…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۸
بیع چیزی که خریدوفروش آن قانوناممنوع است ویاچیزی که مالیت ویامنفعت عقلائی نداردیاچیزی که بایع قدرت برتسلیم آن نداردباطل است مگراینکه مشتری خودقادربرتسلیم باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۴۹
بیع مال وقف صحیح نیست مگردرموردی که بین موقوف علیهم تولیداختلاف شودبه نحوی که بیم سفک دماءرودیامنجربه خرابی مال موقوفه گرددوهمچنین درمواردی که درمبحث…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۰
مبیع ممکن است مفروزباشدیامشاع یامقدارمعین بطورکلی ازشیئی متساوی الاجزاءوهمچنین ممکن است کلی فی الذمه باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۱
درصورتی که مبیع کلی یعنی صادق برافرادعدیده باشدبیع وقتی صحیح است که مقداروجنس ووصف مبیع ذکربشود.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۲
بیع فضولی نافذنیست مگربعدازاجازه مالک بطوری که در معاملات فضولی مذکوراست.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۳
هرگاه چیزی معین بعنوان جنس خاصی فروخته شودودرواقع از آن جنس نباشدبیع باطل است ونسبت به مابقی مشتری حق فسخ دارد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۴
ممکن است بیع ازروی نمونه بعمل آیددراین صورت بایدتمام مبیع مطابق نمونه تسلیم شودوالامشتری خیارفسخ خواهدداشت.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۵
اگرملکی بشرط داشتن مساحت معین فروخته شده باشدوبعد معلوم شودکه کمترازآن مقداراست مشتری حق فسخ معامله راخواهدداشت واگر معلوم شودکه بیشتراست بایع می تواندآن…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۶
هرچیزی که برحسب عرف وعادت جزءیاتابع مبیع شمرده شودیا قرائن دلالت بردخول آن درمبیع نمایدداخل دربیع ومتعلق به مشتری است اگرچه درعقدصریحاذکرنشده باشدواگرچه متعاملین…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۷
هرچیزی که برحسب عرف وعادت جزءیاازتابع مبیع شمرده نشودداخل دربیع نمی شودمگراینکه صریحادرعقدذکرشده باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۸
نظربه دوماده فوق دربیع باغ، اشجارودربیع خانه ممرومجری وهرچه ملصق به بناباشدبطوری که نتوان آن رابدون خرابی نقل نمودمتعلق به مشتری می شودوبرعکس زراعت…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۵۹
هرگاه دخول شیئی درمبیع عرفامشکوک باشدآن شیئی داخل در بیع نخواهدبودمگرآنکه تصریح شده باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۰
هرچیزی که فروش آن مستقلاجایزاست استثناءآن ازمبیع نیز جائزاست.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۱
اگردربیع عین معین معلوم شودکه مبیع وجودنداشته بیع باطل است. مبحث چهارم - درآثاربیع
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۲
آثاربیعی که صحیحاواقع شده باشدازقرارذیل است: ۱ - بمجرد وقوع بیع مشتری مالک مبیع و بایع مالک ثمن می شود. ۲ - عقد بیع…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۳
درعقدبیع وجودخیارفسخ برای متبایعین یاوجوداجلی برای تسلیم مبیع یاتادیه ثمن مانع انتقال نمی شودبنابراین اگرثمن یامبیع عین معین بوده وقبل ازتسلیم آن احدمتعاملین مفلس…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۴
دربیع خیاری مالکیت ازحین عقدبیع است نه ازتاریخ انقضاء خیارودربیعی که قبض شرط صحت است مثل بیع صرف انتقال ازحین حصول شرط است نه…
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۵
بیع فاسداثری درتملک ندارد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۶
هرگاه کسی به بیع فاسدمالی راقبض کندبایدآن رابه صاحبش ردنمایدواگرتلف یاناقص شودضامن عین ومنافع آن خواهدبود. فقره دوم - درتسلیم
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۷
تسلیم عبارتست ازدادن مبیع به تصرف مشتری به نحوی که متمکن ازانحاءتصرفات وانتفاعات باشدوقبض عبارت است ازاستیلاء مشتری برمبیع.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۸
تسلیم وقتی حاصل می شودکه مبیع تحت اختیارمشتری گذاشته شده باشداگرچه مشتری آن راهنوزعملاتصرف نکرده باشد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۶۹
تسلیم به اختلاف مبیع به کیفیات مختلفه است وبایدبه نحوی باشدکه عرفاآن راتسلیم گویند.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←
ماده ۳۷۰
اگرطرفین معامله برای تسلیم مبیع موعدی قرارداده باشند قدرت برتسلیم درآن موعدشرط است نه درزمان عقد.
جلد اول: در اموال / کتاب دوم: در اسباب تملک ←